Articles by IT Head
नवलाई विज्ञान संकल्पना पुस्तक विक्रीसाठी उपलब्ध
मराठी विज्ञान परिषद लोकसत्ता दैनिकात गेली २१ वर्षे रोज ‘कुतुहल’ नावाचे सदर प्रकाशित करीत आहे. दर वर्षी विषय नवीन असतो व त्यावर २५५ लेख प्रसिद्ध होतात. […]
महिला दिन विशेष व्याख्यान – महिलांचे मानसिक आरोग्य
आंतरराष्ट्रीय महिला दिनाच्या निमित्ताने, महिला दिन विशेष व्याख्यान | विषय : महिलांचे मानसिक आरोग्य | वक्त्या : डॉ. मितल कल्पेश खैरनार | दि. ७ मार्च २०२६ – वेळ : संध्याकाळी ४ ते ५ | स्थळ : मराठी विज्ञान परिषद, विज्ञान भवन, वि. ना. पुरव मार्ग,चुनाभट्टी, मुंबई ४०००२२ […]
३१-१२-२०२५ | सूक्ष्मजीवांच्या अदृश्य सत्तेचे नवे युग
सूक्ष्मजीवांच्या अस्तित्वाचा आवाका इतका मोठा की त्यांचे अस्तित्व जळी-स्थळी, काष्ठी-पाषाणी असे सर्वव्यापी आहे. अवकाशात हजार फूट उंचीवर किरणोत्सारावर जगणारे सूक्ष्मजीव आहेत, तसे समुद्राच्या खोल तळाशी वास्तव्य करणारे सूक्ष्मजीव देखील आहेत. सूक्ष्मजीवांचा शोध लागला आणि शेकडो […]
३०-१२-२०२५ | मानवीजीवनाच्या अंतरंगाचा उलगडा
जैवविज्ञानाच्या प्रगत शाखांमध्ये ‘जिनॉमिक्स’ या विज्ञानशाखेचे स्थान दिवसेंदिवस मोलाचे ठरतआहे. मानवी आरोग्य, आनुवंशिक आजारांची उकल आणि वैयक्तिकृत उपचारपद्धती या क्षेत्रांत जिनॉमिक्समुळे आमूलाग्र बदल घडत आहेत. या रोमांचक आणि गुंतागुंतीच्या विषयाचा मराठीत सखोल वेध घेणारं पुस्तक […]
२९-१२-२०२५ | माझा रक्तगट हीच माझी ओळख
माणसाच्या शरीरातील अत्यंत महत्त्वाचा घटक म्हणजे रक्त. अपघात व शस्त्रक्रिया यामुळे अतिरक्तस्राव होत असतो तेव्हा रक्त संक्रमणाची गरज भासते. यासाठी रक्तगट माहीत असणे गरजेचे असते. रक्तगटाचा शोध लँडस्टेनर यांनी लावला. लँडस्टेनर यांचा जन्म १४ जून […]
२६-१२-२०२५ | पसाज नंबर
सूक्ष्मजीवशास्त्रात ‘पसाज नंबर’ ही संज्ञा वापरली जाते. ‘पसाज नंबर’ म्हणजे काय? विषाणू, जीवाणू किंवा बुरशीसारखे सूक्ष्मजीवएका पोषण माध्यमावरून दुसऱ्या पोषण माध्यमात स्थानांतरित करून वाढवले जातात, त्याला सबकल्चर म्हणतात.‘पसाज नंबर’ म्हणजे मूळ सूक्ष्मजीवाला आपण किती वेळा […]
२५-१२-२०२५ | भारती विद्यापीठाची संशोधन प्रयोगशाळा
इंटरॅक्टिव्ह रिसर्च स्कूल फॉर हेल्थ अफेयर्स (ईर्षा) ही भारती विद्यापीठ अभिमत विश्वविद्यालयाची एकमेव घटक संस्था असून ती मानवी आरोग्याविषयक संशोधनासाठी अग्रगण्य आहे. याची स्थापना सन २००१मध्ये झाली. भारती विद्यापीठाच्या वैद्यकीय, आयुर्वेद, होमिओपॅथी, दंत महाविद्यालये, माहिती […]
२४-१२-२०२५ | फुलला सुगंध मातीचा!
मान्सूनचा पाऊस हे निसर्गाचे आपणास मिळालेले फार मोलाचे वरदान आहे. जैवविविधतेची श्रीमंती याच पावसावर अवलंबून असते. पहिल्या पावसाचे आगमनच मुळी सुगंधी असते.पहिल्या पावसाचे थेंब जेंव्हा उन्हाळ्यात तापलेल्या मातीवर तडतडत पडतात, तेव्हाच या सुवासाची निर्मिती होते. […]
२३-१२-२०२५ | प्रथिन तंत्रज्ञानात कृत्रिम बुद्धिमत्ता!
डीएनए जर पेशींचा सीईओ असेल तर विकरे पेशींच्या कारखान्यातील काम करणारे कामगार! प्रथिनांशिवाय सजीवातील रासायनिक क्रियेचे पान हलत नाही! प्रथिने इतरही अनेक कामे करतात. सजीवातील प्रथिने ही २० प्रकारची विविध अमिनो-आम्ले आलटून पालटून एकमेकांशी जोडून […]