Kutuhal

१०-३-२०२५ | रत्नविज्ञान आणि आपण

रत्न म्हणजे खूप दुर्मिळ, पराकोटीची आकर्षक आणि अत्यंत टिकाऊ वस्तू होय. त्यांचा वापर लोक आपली आभूषणे किंवा अन्य काही वस्तू सजवण्यासाठी करत असतात. दुर्मिळ असूनही रत्नांना बाजारात खूप मागणी असते. त्यामुळे रत्ने खूप महाग असतात. […]

Kutuhal

७-३-२०२५ | हिमालयाच्या भूविज्ञानाचा अभ्यास

भरूच शहरातल्या एका पारशी तरुणाला अगदी तरूण वयातच हिमालयातल्या पाषाणसमूहांचा अभ्यास करण्याची संधी मिळाली. त्यांचे नाव होते दाराशॉ नोशेरवान वाडिया. वडोदऱ्यातून स्नातकोत्तर पदवी प्राप्त केल्या केल्या १९०७ मधे जम्मूच्या महाविद्यालयात भूविज्ञानाचे प्राध्यापक म्हणून त्यांची नेमणूक […]

Kutuhal

६-३-२०२५ | किल्लारीचा भूकंप

लातूर जिल्ह्यात ३० सप्टेंबर १९९३ रोजी पहाटे ३ वाजून ५६ मिनीटांनी प्रचंड विनाशकारी भूकंप झाला होता. रिश्टर श्रेणीनुसार त्याची तीव्रता ६.४२ होती. भूकंपाचा केंद्रबिंदू किल्लारी गावाच्या नैऋत्येला ४० किमी अंतरावर होता; आणि त्याची नाभी १० […]

Kutuhal

५-३-२०२५ | समुद्राला न मिळणारी खारट नदी

साधारणपणे प्रत्येक नदी एक तर थेटपणे, किंवा इतर कुठल्यातरी नदीशी संगम झाल्यानंतर समुद्राला जाऊन मिळते. पण भारतात एक अशी नदी आहे, की ती समुद्राला जाऊन मिळतच नाही. पण तिच्यात समुद्राप्रमाणे खारट पाणी मात्र आहे. या […]

Kutuhal

४-३-२०२५ | नर्मदातीरीच्या डायनोसॉरांचा ‘राजा’

साडेनऊ कोटी वर्षांपूर्वीपासून ते साडेसहा कोटी वर्षांपूर्वीपर्यन्त, तीन कोटी वर्षांच्या काळात, नर्मदा नदीच्या खोऱ्यात सर्वत्र डायनोसॉरांचे साम्राज्य होते. त्यातल्या काही डायनोसॉरांचे अवशेष गुजरातच्या महीसागर जिल्ह्यातल्या रहिओली गावानजीक १९८१ मधे सापडले. काही कामगारांना तिथल्या खाणीत पपनसाएवढे […]

Kutuhal

३-३-२०२५ | भूतकाळाची गुहा उघडणारी गुरूकिल्ली

पृथ्वीवरच्या भूवैज्ञानिक घडामोडींच्या समग्र इतिहासाचा शोध घेणे हे भूविज्ञानाचे एक प्रमुख उद्दिष्ट आहे. त्यासाठी विविध प्रदेशातल्या खडकांच्या अभ्यासावरून तिथल्या स्थानिक भूवैज्ञानिक इतिहासाचा मागोवा घेतला जातो, आणि त्यावरून पृथ्वीच्या भूवैज्ञानिक घडामोडींचा समग्र इतिहास संकलित केला जातो. […]

Kutuhal

28-2-2025 | खनिजतेलाच्या शोधात दिले मोलाचे योगदान

बाळकृष्ण गंगाधर देशपांडे या महाराष्ट्रीय भूवैज्ञानिकाचे नाव ‘तेल आणि नैसर्गिक वायू महामंडळ’ या संस्थेत आजही मोठ्या आदराने घेतले जाते. पुण्याच्या फर्ग्युसन महाविद्यालयातून पदवी आणि पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण करून त्यांनी भूवैज्ञानिक म्हणून आपली कारकीर्द ‘भारतीय भूवैज्ञानिक […]