Articles by IT Head

पुणे विद्यापीठाच्या प्राणिशास्त्र विभागात डॉ. उल्हास वाघ यांच्या नेतृत्वाखाली १९८६ साली ‘राष्ट्रीय ऊतीसंवर्धन सुविधा (नॅशनल टिश्यू कल्चर फॅसिलिटी)’ हा प्रकल्प भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषद आणि राष्ट्रीय जैवतंत्रज्ञान मंडळ यांच्या ‘पेशीसंग्रहालय’ या कार्यक्रमाच्या अंतर्गत सुरू झाला. […]

प्राण्यांमध्ये आढळणाऱ्या विषाणूंची मोजणी करण्यासाठी विषाणूंना जिवंत पेशींच्या माध्यमावरती वाढविले जाते. हे दोन प्रकारे साध्य करता येते. एक तर फलन झालेले कोंबडीचे अंडे वापरून किंवा दुसरे म्हणजे ऊती-संवर्धन तंत्राने प्राणीपेशींपासून तयार केलेला पेशीपापुद्रा वापरून. आपण […]

निसर्गात सर्वसाधारणपणे तीन प्रकारचे विषाणू असतात. प्राणीपेशीवर वाढणारे विषाणू, वनस्पतीपेशीवर वाढणारे विषाणू आणि जीवाणूवर वाढणारे विषाणू. जीवाणूच्या पेशीत वाढणार्‍या  विषाणूला ‘बॅक्टेरिओफाज’ असे म्हणतात. विषाणू या सुक्ष्मजीवांचे महत्वाचे लक्षण म्हणजे ते जिवंत पेशीमध्ये वाढतात. एखाद्या द्रवात […]

प्रिऑन हे एक अनंत घड्या असलेले प्रथिन आहे. त्याच्या रचनेचा विचार केला तर हे पेशीस्वरूप नाही आणि यात केंद्रकही नाही. हे निव्वळ प्रथिन असून त्याचे तीन गुणधर्म महत्वपूर्ण ठरतात. (१) ही प्रथिने विविध प्रकारच्या इतर […]

सुनीता सोलोमन या पूर्वाश्रमीच्या सुनीता गायतोंडे. त्यांचा जन्म १४ ऑक्टोबर १९३९ रोजी चेन्नई येथे चामड्याचा व्यापार करणार्‍या हिंदू कुटुंबात झाला. सुनीता सोलोमन या भारतीय डॉक्टर आणि सुक्ष्मजीवशास्त्रज्ञ होत्या. एड्सचे संशोधन आणि एड्सच्या निर्मुलनाविषयीच्या त्यांच्या कार्यासाठी […]

जीवाणू दोन प्रकारचे विष तयार करतात. काही जीवाणूंत, उदाहारणार्थ टायफॉइडच्या जीवाणूत ‘आंतरपेशीय’ विष असते. ते विष त्याच्या पेशीभित्तिकेत असते. हे जीवाणू मेल्यावरच पेशीतील विष बाहेर पडते. मात्र बोट्युलिनम जीवाणूतील विष ‘बाह्यपेशीय’ आहे. म्हणजे हा जीवाणू […]