Kutuhal

३-१२-२०२५ | जैविक खते

जैविक खते (बायोफर्टिलायझर) रासायनिक खतांना उत्तम पर्याय आहेत. या खतांमध्ये जिवंत सूक्ष्मजीव असतात. जैविक खते बिया, माती किंवा मुळांच्या भोवती वापरल्यास पिकांच्या वाढीसाठी आवश्यक घटक विशेषतः नत्र, स्फुरद, पालाश, खनिजे सहजरित्या उपलब्ध होते. जैविक खते […]

Kutuhal

२-१२-२०२५ | जगातील पहिले बुरशीनाशक

फ्रान्स हा जगातील प्रमुख वाइन उत्पादक आणि निर्यातदार देशांपैकी एक देश आहे. १८६०च्या दशकात अमेरिकन द्राक्षवेलींबरोबर फ्रान्समधील द्राक्षवेली कलम करून नवीन जात विकसित करता येते का, हे पाहण्यासाठी फ्रेंच लोकांनी अमेरिकन द्राक्षवेली मागवल्या. अमेरिकेतून आणलेल्या […]

Kutuhal

१-१२-२०२५ | खनिजांचे जैवनिष्कर्षण

सूक्ष्मजीवांचा वापर करून खनिजांच्या स्रोतातून खनिज धातू वेगळे करण्याच्या प्रक्रियेला खनिजांचे जैवनिष्कर्षण (बायोलिचिंग) असे म्हणतात. काही जीवाणू आणि बुरशी,खनिजांशी क्रिया करून खनिजांना विरघळवतात आणि त्यातून धातू वेगळे करतात. प्रथम बुरशीद्वारे आम्लाचा वापर करून जटील संयुगांचे […]

Kutuhal

२८-११-२०२५ | जनावरांमधील ब्ल्यू टंग  

पॉली रॉय यांचा जन्म कोलकाता येथे झाला. प्रेसिडेन्सी महाविद्यालयात त्यांचे शिक्षण झाले. त्यांना न्युयॉर्क विद्यापीठात पीएच.डी. करण्यासाठी शिष्यवृत्ती मिळाली. त्यांना आण्विक विषाणूशास्त्र (मॉलेक्युलर व्हायरॉलॉजी) विषयात डॉक्टरेट पदवी प्राप्त झाली. प्रसिद्ध अणुजीवशास्त्रज्ञ सोल स्पिजेलमन यांच्या मार्गदर्शनामुळेत्यांना […]

Kutuhal

२७-११-२०२५ | बायोकॉन

बायोकॉन लिमिटेड ही भारतातील जैवतंत्रज्ञान क्षेत्रातील एक फार मोठी कंपनी आहे. २९ मे १९७८ साली या कंपनीची स्थापना झाली. किरण मजुमदार शॉ हे या कंपनीचे संस्थापक आहेत.  सिद्धार्थ मित्तल प्रमुख कार्यकारी अधिकारी आहेत. नवीन औषधी […]

Kutuhal

२६-११-२०२५ | किण्वनतुल्य चहा!

भारतीयांचे आवडते, देशभर उपलब्ध, परवडण्याजोगे पेय म्हणजे ‘अमृततुल्य’ चहा! घसा शेकणे, थोडी उसंत घेणे, मित्रमैत्रिणींचा सहवास लाभणे, तरतरी मिळवणे यासाठी लोक चहा घेतात. शिवाय चहा विनाकारणही घेता येतो. चहा हे पेय बनवण्यासाठी, आपण पाने म्हणजे […]

Kutuhal

२५-११-२०२५ | सूक्ष्म शैवाल : शाश्वत जीवनाधार!

वनस्पती प्लवक समुद्राच्या खाऱ्या पाण्यात, खाडीत, आंतरभरती क्षेत्रातल्या मिठागरात, चिखलात व नदीतल्या गोड्या पाण्याच्या अधिवासात आढळतात. वनस्पती प्लवकांच्या समूहातील सूक्ष्म शैवाल प्रकाशसंश्लेशणात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. वातावरणातला कार्बन सूक्ष्म शैवालांच्या पेशीत साठतो. हे शैवाल, प्राणीप्लवक व […]

Kutuhal

२४-११-२०२५ | जीवाणूंतील हरितद्रव्य

माणसाने बुद्धिमत्तेच्या कितीही फुशारक्या मारल्या तरी तो ना स्वतःचे अन्न तयार करू शकत ना प्राणवायू. या दोहोंच्या नैसर्गिक निर्मितीसाठी आवश्यक असते ते हरितद्रव्य. झाडांच्या पानात हरितद्रव्य असते पण उत्क्रांतीच्या प्रक्रियेत मात्र वनस्पती खूप अलीकडच्या. पृथ्वीवर […]

Kutuhal

२१-११-२०२५ | स्वतःलाच संसर्ग करून घेणारा अवलिया!

१९५१ साली पश्चिम ऑस्ट्रेलियातील कलगुर्ले या सोन्याच्या खाणीसाठी प्रसिद्ध असलेल्या वाळवंटी भागात बॅरी मार्शल यांचा जन्म झाला. १९७५ साली त्यांनी एमबीबीएस ची पदवी प्राप्त केली. १९७८ साली ते फिजिशियन बनले. १९८१ साली त्यांची गॅस्ट्रोएंटेरॉलॉजी विभागात […]

Kutuhal

२०-११-२०२५ | रोग नियंत्रण आणि प्रतिबंधक केंद्र, अमेरिका

अमेरिकेतील रोग नियंत्रण आणि सार्वजनिक आरोग्यासंबंधी जागृती  १९४० च्या दशकाच्या सुरुवातीपासून सुरू झाली. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान हिवतापाला (मलेरिया) प्रतिबंध घालण्यासाठी यू.एस. पब्लिक हेल्थ सर्व्हिसने मलेरिया कंट्रोल इन वॉर एरियाज प्रोग्राम म्हणून सुरुवातीला रोग नियंत्रण आणि प्रतिबंधक […]