Articles by IT Head

वनस्पती प्लवक समुद्राच्या खाऱ्या पाण्यात, खाडीत, आंतरभरती क्षेत्रातल्या मिठागरात, चिखलात व नदीतल्या गोड्या पाण्याच्या अधिवासात आढळतात. वनस्पती प्लवकांच्या समूहातील सूक्ष्म शैवाल प्रकाशसंश्लेशणात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. वातावरणातला कार्बन सूक्ष्म शैवालांच्या पेशीत साठतो. हे शैवाल, प्राणीप्लवक व […]

माणसाने बुद्धिमत्तेच्या कितीही फुशारक्या मारल्या तरी तो ना स्वतःचे अन्न तयार करू शकत ना प्राणवायू. या दोहोंच्या नैसर्गिक निर्मितीसाठी आवश्यक असते ते हरितद्रव्य. झाडांच्या पानात हरितद्रव्य असते पण उत्क्रांतीच्या प्रक्रियेत मात्र वनस्पती खूप अलीकडच्या. पृथ्वीवर […]

१९५१ साली पश्चिम ऑस्ट्रेलियातील कलगुर्ले या सोन्याच्या खाणीसाठी प्रसिद्ध असलेल्या वाळवंटी भागात बॅरी मार्शल यांचा जन्म झाला. १९७५ साली त्यांनी एमबीबीएस ची पदवी प्राप्त केली. १९७८ साली ते फिजिशियन बनले. १९८१ साली त्यांची गॅस्ट्रोएंटेरॉलॉजी विभागात […]

अमेरिकेतील रोग नियंत्रण आणि सार्वजनिक आरोग्यासंबंधी जागृती  १९४० च्या दशकाच्या सुरुवातीपासून सुरू झाली. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान हिवतापाला (मलेरिया) प्रतिबंध घालण्यासाठी यू.एस. पब्लिक हेल्थ सर्व्हिसने मलेरिया कंट्रोल इन वॉर एरियाज प्रोग्राम म्हणून सुरुवातीला रोग नियंत्रण आणि प्रतिबंधक […]

पुस्तकांची लायब्ररी असते, पण डीएनएची लायब्ररी! हा काय प्रकार आहे ? पेशींमध्ये केंद्रक असतो. केंद्रकात गुणसूत्रे असतात. प्रत्येक गुणसूत्र डीएनएच्या लांबच लांब धाग्यांनी बनलेले असते. डीएनए अॅडेनाईन, ग्वानाईन, सायटोसाईन आणि थायमाईन या चार न्यूक्लिओटाइडना असंख्य […]

बीटी-कपाशी, बीटी-वांगं, बीटी-बटाटा, बीटी-टोमॅटो अशा बीटी पिकांची नावे शेतकऱ्याला परिचित आहेतच. सर्वसामान्य माणसांनाही माहिती आहेत. प्रत्येक पिकाच्या आधी बीटी शब्द जोडलाय. तो कशासाठी? पीक शेतात उभे राहिले की, त्याला खाण्यासाठी विशिष्ट प्रकारचे किडे, अळ्या आपोआपच […]

नॅनोटेक्नॉलॉजी ही विलक्षण गतीने विस्तारीत होणारी विज्ञान व तंत्रज्ञानाला आकाश ठेंगणे वाटावे, अशी शाखा ठरू पाहत आहे. नॅनोटेक्नॉलॉजी मध्ये १०० नॅनोमिटरपेक्षा अतिसूक्ष्म कण म्हणजे नॅनोपार्टीकल्सची निर्मिती, व्यवस्थापन व वापर यांचा अभ्यास केला जातो. नॅनोकण चार […]

४ एप्रिल १९३८ रोजी कोलकाता पासून १९० किलोमीटर अंतरावर असलेल्या साइनथिआ या गावी आनंद मोहन चक्रवर्ती यांचा जन्म झाला. बेळूरमठ येथील रामकृष्ण मिशन विद्यामंदिर येथे त्यांचे शिक्षण झाले. कोलकाता येथील सेंट झेविअर कॉलेजमध्ये बी.एस्सी. आणि […]

वैज्ञानिक आणि प्रौद्योगिकी संशोधनपरिषदेच्या (सीएसआयआर) अखत्यारीत असणारे ‘पेशीकीय व आण्विक जीवशास्त्र केंद्र (सेंटर फॉर सेल्युलर अॅंड मॉलिक्युलर बायॉलॉजी-सीसीएमबी)’ हे मूलभूत जीवशास्त्रात संशोधन करणारे भारतीय केंद्र हैदराबाद इथे कार्यरत आहे. १ एप्रिल १९७७ रोजी अंशतः स्वायत्तता […]

युद्धभूमीवर शत्रूला केवळ शस्त्रांनी नव्हे तर रोगराईनेही संपवण्याचा विचार फार पूर्वीपासून मानवजातीने केला आहे. पूर्वी तलवारी आणि भाल्यांनी लढल्या जाणाऱ्या लढाया आज अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, आणि जैविक युद्धापर्यंत पोहोचल्या आहेत. जैविक युद्धामध्ये कोणताही बॉम्ब किंवा सैनिक […]